Vier makers over hun creatie tijdens December Dance 25
©Danny Willems
December Dance 25 verwarmt Brugge van 3 tot en met 14 december met twee weken hedendaagse dans van topniveau, uit binnen- én buitenland. Meer dan ooit is het festival een etalage van wat er broeit en bloeit op Belgische bodem. Vijf creaties van Belgische choreografen tonen hoe dans veel meer kan zijn dan puur entertainment: een noodzakelijke vorm van expressie die verzacht, verbindt en in beweging zet.
Marc Vanrunxt en Georgia Vardarou creëerden elk een solo als ode aan de avant-gardeschilder Blinky Palermo. Lisbeth Gruwez laat zich voor Tempest inspireren door martial arts en creëert een onstuimig solowerk. Thomas Vantuycom jaagt hedendaagse dans op volle snelheid vooruit in Petty Bison. Benjamin Vandewalle verkent de kracht van een ‘ander’ danslichaam in Ben & Vero. We voelden vier van deze Belgische makers alvast even aan de tand over wat zij voor ons in petto hebben.
Wat betekent maken voor jou in deze tijden?
Marc Vanrunxt: De voorstellingen die ik al maakte zijn oefeningen in het luchtledige, het ongrijpbare. Ik ben steeds minder geïnteresseerd in het ontwikkelen van een (eigen) vocabularium, iets wat vroeger heel belangrijk voor me was. Meer en meer ben ik op zoek naar een welbepaalde ‘mood’ per voorstelling; de bewegingen dienen zich dan aan in nauwe samenwerking met de dansers. De atmosfeer is de mededeling waarin alles vervat zit: energie, vorm, kleur, dynamiek, licht. Ik werk niet (meer) vanuit een thema, maar enkel nog vanuit tegenstellingen zoals eb en vloed; dag en nacht; aan en uit; aanwezig en afwezig én de vele schakeringen daartussenin. Dat is genoeg voor mij. Verder reken ik op de kijker om de voorstelling mee (af) te maken.
Thomas Vantuycom: Maken is voor mij het overwinnen van de schroom om iets toe te voegen aan de stapel. Om uit een observerende of consumerende positie te stappen, met zorg iets te creëren, en vervolgens zachtjes te roepen: ‘hé, kijk – hier is nog iets’. Hoe geef je jezelf toestemming om iets te maken? Ik geloof niet werkelijk dat deze voorstelling gemaakt móét worden – zoals de wereld ook zonder kubistische schilderijen, dadaïstische poëzie, of pasta pesto had gekund. En toch ben ik blij dat ze er zijn, al die kunstwerken: dat ze bestaan, en hun kleine bijdrage leveren aan schoonheid, verwondering, bevraging, ontroering of vreugde.
Lisbeth Gruwez: Deze performance onderzoekt woede als een collectieve energie, een stroom die in de lucht hangt en door lichamen raast met de storm als metafoor. Woede is hier geen emotie maar een energetisch geladen atmosfeer, een trilling die niet van één iemand is, maar van ons allemaal. Het gaat niet over een individuele boosheid maar wel over een geladen veld waartoe we ons verhouden en waarin we allemaal bewegen. Licht, muziek, dans en rook botsen, versmelten en verstillen tot een zintuiglijke ervaring waarin dat veld tastbaar wordt.
Benjamin Vandewalle: Het voelt bijzonder dat er nog ruimte is om fysiek en op een analoge manier kunst te maken. Voor mij wordt steeds duidelijker hoe kostbaar het is dat er tijd en waardering bestaat voor theater en dans in onze maatschappij. Kunst schept momenten van reflectie: op de wereld, op onze relaties, en op hoe we met beiden omgaan. Dat maakt het niet alleen waardevol, maar ook noodzakelijk. Voor mij is het dan ook een eer om die rol te mogen opnemen in een samenleving waar dat nog kan en geapprecieerd wordt.
‘Ik geloof niet werkelijk dat deze of andere voorstellingen gemaakt moet worden (...) en toch ben ik blij dat ze er zijn, en hun kleine bijdrage leveren aan schoonheid, verwondering, bevraging, ontroering of vreugde.’
Waar gaat jouw performance over?
Marc Vanrunxt: Onze nieuwe show For Blinky Palermo gaat niet over Blinky Palermo (1943-1977). Door de splitscreen opstelling (of beter gezegd split-stage) laten choreografe Georgia Vardarou en ikzelf de kijker op een andere manier kijken naar dansers Julia Rubies Subiros en Robson Ledesma en luisteren naar de composities van Daniel Vanverre en Raphael Malfliet, liefst apart én tegelijkertijd.
Thomas Vantuycom: In Petty Bison gaan vier dansers aan de slag met de choreografische taal van urban dance. We verkennen hiermee een andere traditie van dans maken dan die van de hedendaagse dans – een andere manier om lichamen en bewegingen te verweven in tijd en ruimte. De choreografische taal van urban dance is doorgaans érg rijk aan ideeën, wissels, bewegingen en energie. We verdiepen ons in dit paradigma van dans maken, en baden in de rijkdom van dans die genereus is en volmondig ‘ja!’ en ‘hoera!’ zegt. Voor mij is het vooral een ode aan het ambacht van dans maken, en aan de vreugde van het dansen zelf.
Lisbeth Gruwez: Ik vertrek vaak uit een persoonlijke ervaring, observatie of queeste, die ik zo ver mogelijk probeer te abstraheren tot een universeel gegeven, waar iedereen zich toe kan verhouden.
Benjamin Vandewalle: Wat gebeurt er als twee dansers met twee heel verschillende levens elkaar ontmoeten? Veronique heeft zich de dans eigen gemaakt bij Platform K, een dansgezelschap voor dansers met een beperking. Ik heb mijn danslichaam door jarenlange training in ballet en hedendaagse dans gedisciplineerd. We vinden elkaar in een dans waar het risico niet wordt geschuwd. We houden ervan elkaar uit te dagen, om fysiek, mentaal en spiritueel tot het uiterste te gaan van wat we denken, waartoe we in staat zijn. Hiërarchische structuren gebaseerd op fysieke capaciteiten, geslacht en leeftijd willen we ver achter ons laten. We zoeken naar een fysiek contact waarbij het niet langer duidelijk is wie wie ondersteunt of wie wie leidt. Hoe meer we onze lichamen zelf aan het woord laten, hoe vrijer we ons voelen, in en met de dans, met onszelf en met elkaar. Bevrijden we daarmee ook de hedendaagse dans van haar conventies van vormelijkheid en virtuositeit? Het resultaat is een intiem portret van intermenselijk contact, meerlagig en fluïde.
Naar welke voorstelling tijdens December Dance kijk je uit?
Marc Vanrunxt: Het zou fantastisch zijn om alle voorstellingen tijdens December Dance te kunnen bijwonen en om na afloop de kunstenaars te ontmoeten voor een privé-nagesprek met een glas of twee. Alle voorstellingen die ik ga bekijken zijn masterclasses voor mij; lessen in het métier van maken en tonen. Onlangs zag ik in Amsterdam Cyber Subin, de indrukwekkende show van Pichet Klunchun & co. Verder kijk ik uit naar het werk van Cassiel Gaube en naar de nieuwe creatie van Thomas Vantuycom & co. Ik ben benieuwd naar die bizon op speed!
Thomas Vantuycom: Ik kijk uit naar My Fierce Ignorant Step van Christos Papadopoulos, die het festival opent. Zijn werk fascineert me mateloos – choreografieën die voelen als seismische golven of organische landschappen. Ik zou zelf wel eens in een van zijn werken willen meedansen, om die particuliere en subtiele bewegingstaal – die zo mooi is – zelf te ervaren. Verder ben ik erg benieuwd naar Spine of Desire van Stanley Ollivier. Zijn werk ken ik nog niet goed, maar daar breng ik tijdens dit festival graag verandering in. Ik hoor dat zijn choreografieën erg speels en intelligent zijn – en laat dat nu precies zijn waar ik van hou.
Lisbeth Gruwez: Ik kijk uit naar de nieuwe voorstelling van Pichet Klunchun. Ik was bij hem te gast in Bangkok om de traditionele khon-dans te ontdekken, als studie voor mijn solo Tempest. En dan is er ook nog Benjamin Kahn met Bless the Sound that Saved a Witch like me en My Fierce Ignorant Step van Christos Papadopoulos – soit, het is een heel goed programma en ik wil zo veel mogelijk zien!
Benjamin Vandewalle: Ik kijk erg uit naar Spine of Desire van Stanley Ollivier. Ik heb Stanley zien binnenkomen in P.A.R.T.S. (de Brusselse dansschool van Anne Teresa De Keersmaeker, red.) tijdens zijn eerste jaar. Het is enorm boeiend om te zien waar hij nu staat, om te zien hoe een mens en artiest kan groeien en evolueren. De thema’s van zijn werk spreken me aan. Hij behoort ook tot de nieuwe generatie makers die het zeker verdienen om wat extra aandacht te krijgen.
Trailers en meer details over de voorstellingen op decemberdance.be
