Deep Listening Night: in de ban van modulaire synthesizers

De eerste modulaire synthesizers werden in de jaren ’60 geproduceerd, en zoals wel vaker streden East en West Coast van de Verenigde Staten om de eer. Pionier aan de westkust was Don Buchla met zijn Modular Electronic Music System uit 1963. Een jaar later kwam Robert Moog aan de oostkust met zijn revolutionaire systeem. Zowel Buchla als Moog baseerden zich voor hun ‘instrument’ op het concept van meerdere modules – vandaar dus de aanduiding ‘modulair’. Die modules stonden met elkaar in wisselwerking via een spectaculair labyrint van draden, generatoren, filters, versterkers en sequencers. Buchla mocht dan wel eerst zijn, Moog was diegene die de eerste echt ‘draagbare’ exemplaren ontwikkelde, waardoor de instrumenten eindelijk in handen kwamen van ‘mainstream artiesten’. Ook componisten als Xenakis en Stockhausen waren meteen in de wolken door de ongekende mogelijkheden van modulaire synthesizers. Ze veranderden de manier waarop klassieke muziek werd gecomponeerd en uitgevoerd. Artiesten hadden plots de vrijheid om klanken te produceren die nog nooit eerder waren gehoord.

In het zog van Buchla en Moog kwamen ook de Electronic Music Studios in Londen met een futuristische kolos op de proppen: de EMS Synthi 100. Tussen 1971 en 1977 werden slechts 30 exemplaren van deze legendarische synthesizer gebouwd. Er wordt vermoed dat er nog 12 van de 30 ‘ergens’ op deze aardbol vertoeven. Slechts 4 exemplaren zouden nog volledig functioneren.

15.30 / Kamermuziekzaal / Lecture-performance / EMS Synthi 100

Terwijl sommigen verdwalen in de complexiteit van de EMS Synthi 100, wekt die bij anderen pure opwinding op. Bart Moens en Ivan Schepers loodsen je doorheen de geschiedenis en eindeloze toepassingen van dit unieke instrument.

En jawel: één van die vier unieke stukken bevindt zich zowaar vlakbij ons. IPEM, het Gentse instituut voor psychoakoestiek en elektronische muziek, kon in 1979 de laatste EMS Synthi 100 die ooit van de ‘band rolde’ aankopen. Het toestel huist sinds 2017 in De Krook.

De Belgische band Soulwax – ofwel de gebroeders Stephen en David Dewaele – mochten een jaar lang ‘babysitten’ op de EMS Synthi 100 #30 en maakten een plaat waarop de synthesizer als apart bandlid wordt vermeld. Elke noot en beat is dan ook ontlokt aan het mythische instrument.

Beleeft de modulaire synthesizer een heuse revival? Onze Deep Listening Night wijst resoluut in die richting, met artiesten uit verschillende windstreken die de verbluffende mogelijkheden van het systeem koppelen aan verrassende nieuwe of net eeuwenoude klankwerelden, maar ook met fabrikanten die je zélf the sound of the future laten ontdekken.